enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
7,4625
EURO
9,0043
ALTIN
410,26
BIST
1.531
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
10°C
İstanbul
10°C
Az Bulutlu
Cuma Parçalı Bulutlu
15°C
Cumartesi Yağışlı
13°C
Pazar Parçalı Bulutlu
10°C
Pazartesi Az Bulutlu
9°C
Miladi Takvim öbür ismi ile Gregoryen takvimi dünyanın en yaygın kullanılan takvimlerin başında yerini alıyor. Jülyen takviminin yerine Papa XIII ...
21.02.2021 06:24
Öğretmen atama takvimi ve hangi branşlarda alım yapılacağı öğretmen adaylarının gündeminde birinci sırada yer alıyor. Bakan Ziya Selçuk ...
05.02.2021 12:12
Uzaktan eğitimin ana omurgası EBA televizyon kanalları için ikinci devir ders görüntüleri çekimleri tamamlandı. 112 farklı branştan bin istekli ...
15.02.2021 18:12
Ulusal Eğitim Bakanlığı 5-6 Aralık 2020 tarihinde yüz yüze imkanlarla gerçekleştirilecek imtihanları ileri bir tarihe erteledi. Milyonlarca Açık ...
12.02.2021 15:24

1. Dünya Savaşı’nın nedenleri, sonuçları, Osmanlı’nın savaştığı cepheler, itilaf ve ittifak…

I. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914’te başlayan ve 11 Kasım 1918’de sona eren Avrupa merkezli global savaştır. Avusturya – Macaristan veliahtı Franz …

1. Dünya Savaşı’nın nedenleri, sonuçları, Osmanlı’nın savaştığı cepheler, itilaf ve ittifak…
16.02.2021 09:48
0
A+
A-

I. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914’te başlayan ve 11 Kasım 1918’de sona eren Avrupa merkezli global savaştır. Avusturya – Macaristan veliahtı Franz Ferdinand, Saraybosna’yı ziyaret etmeye gitmiştir. Bu ziyaret sırasında Sırplı bir öğrenci olan Gavrilo Princip tarafından öldürülür (28 Haziran 1914). Veliahtın vefatı üzerine Avusturya – Macaristan, Sırbistan’a savaş açtı. İki devletin ortasında başlayan bu savaş 1.Dünya Savaşı’nın kıvılcımı oldu. I. Dünya Savaşı’nda İngiltere, Fransa, Sırbistan ve Rusya İmparatorluğu’nun oluşturduğu (daha sonra İtalya, Yunanistan, Portekiz, Romanya ve ABD’nin katıldığı) İtilaf Devletleri, Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın oluşturduğu (daha sonra Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan’ın katıldığı) İttifak Devletleri’yle savaştı. 

I. DÜNYA SAVAŞININ SEBEPLERİ

  • İngiltere ve Almanya ortasındaki ekonomik alanda rekabet,

  • Hammadde ile sömürge arayışı,

  • Silahlanma yarışının sürat kazanması,

  • Fransız ihtilallerinin milliyetçilik akımı,

  • Fransızların Alsals-Loren kömür yatakları bölgesini Almanya’dan geri almak isteği,

  • Devletlerarası bloklaşma

  • Avusturya ve Rusya’nın Balkanlardaki çıkar çatışmaları,

  • Siyasi birliği geç tamamlanan Almanya ve İtalya’nın siyasi dengelerin değiştirilmesi

I. DÜNYA SAVAŞININ SONUÇLARI

  • Büyük imparatorluklar yıkıldı.(Osmanlı Devleti, Çarlık Rusya, Avusturya Macaristan)

  • Polonya, Çekoslovakya, Avusturya, Macaristan Litvanya, Ukrayna, Estonya üzere yeni devletler kuruldu.

  • Dünyanın siyasi haritası değişti.

  • Sömürgeciliğin ismi “mandacılık” olarak değiştirildi.

  • Cemiyet-i Akvam yani Milletler Cemiyeti kuruldu.

  • Savaştan en karlı çıkan devlet İngiltere oldu.

  • Çarlık Rusya yıkılarak yerine Sovyet Rusya kuruldu.

  • Denizaltı, uçak, tank, kimyasal silahlar birinci sefer bu savaşta kullanıldı.

  • İsrail Devleti’nin temelleri bu savaştan sonra atılmaya başlandı.

  • Birtakım ülkelerde rejim değişikliği oldu. Rusya’da kominizim, Almanya’da Nazizm, İtalya’da Faşizm, Türkiye’de Cumhuriyet.

İttifak Devletleri: 

Almanya, Avusturya, Macar İmparatorluğu, 1915’e kadar İtalya, Bulgaristan, Osmanlı Devleti.

İtilaf Devletleri: 

İngiltere, Rusya, Fransa, 1915’den sonra İtalya, Sırbistan, Japonya, Romanya, Portekiz, ABD, Brezilya, Yunanistan.

Özel Nedenler:

  • Almanya ve Fransa ortasındaki Alsas-Loren kömür yatakları sorunu

  • Avusturya-Macaristan ve Rusya’nın Balkanlara hakim olma fikri

  • Rusya’nın Panslavizm, sıcak denizlere inme ve Boğazları ele geçirme siyasetleri

Genel Nedenler:

  • Sömürgecilik

  • Hammadde ve Pazar Arayışı

  • Devletler Ortası Bloklaşmalar

  • Devletler Ortası Silahlanma Yarışı

  • Fransız İhtilali sonrasında çıkan milliyetçilik akımı

OSMANLI DEVLETİ’NİN SAVAŞA GİRME SEBEBİ

Almanya’nın Rusya’ya savaş açmasının sonraki günü, 2 Ağustos 1914’te, İstanbul’da Osmanlı Devleti ile Almanya ortasında bâtın bir ittifak antlaşması imzalanmıştı. Birebir gün Türkler genel seferberlik ilân ettiler. Osmanlı hükümeti aslında tarafsız kalmak niyetindeydi. Fakat 10 Ağustos 1914’te Akdeniz’de İngiliz donanmasının takibinden kaçan Goeben ve Breslau isimli Alman kruvazörleri Çanakkale Boğazı’na girerek Osmanlı Devleti’ne sığındılar. Devletin tarafsızlığı Alman gemilerinin Türk sularını terketmesini gerektiriyordu. Kruvazörler Türk hükümetince satın alınmak yoluyla probleme tahlil getirildi. Lakin Yavuz ve Midilli ismi verilen kruvazörler de dahil olduğu halde Osmanlı donanmasının Alman Amirali Souchon kumandasında 27 Ekim’de Karadeniz’e açılıp Rus gemilerini batırması, Sivastopol ve Novorosisk limanlarını topa tutması, Rusya’nın 2 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilân etmesine sebep oldu. Böylelikle Türkler bir oldubitti sonucunda Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın müttefiki olarak savaşa katıldılar. Türk harekât planı, Osmanlı ordularının müttefiklerinin Avrupa cephelerinde yükünü hafifletmek amacıyla Karadeniz kıyılarında yahut Kafkasya’da Rusya’ya, Süveyş Kanalı’nda İngiltere’ye taarruz etmesi temeline dayanıyordu.

I. DÜNYA SAVAŞI NEDEN BAŞLADI?

Avusturya-Macaristan veliahtı Franz Ferdinard Saraybosna’yı ziyaret etmeye gitmiştir. Bu ziyaret sırasında Sırplı bir öğrenci olan Gavrilo Princip tarafından öldürülür.(28 Haziran 1914). Veliahtın vefatı üzerine Avusturya-Macaristan, Sırbistan’a savaş açtı. İki devletin ortasında başlayan bu savaş 1.Dünya Savaşı’nın kıvılcımı oldu.

Kafkasya Cephesi:

Doğu Anadolu’da Osmanlı Rusya’yla savaştı. 1914 Aralık ayında Ruslar Doğu Anadolu’ya saldırdı. Şiddetli soğuklar yüzünden, Enver Paşanın yönettiği karşı taarruz başarısız oldu ve Sarıkamış yöresinde askeri birliklerimiz çok kayıp verdi.

1916’da Ruslar Muş ve Trabzon’u ele geçirdi. Mustafa Kemal Çanakkale savaşlarından sonra, Muş ve Bitlis’i geri aldı. 1917’deki Rus ihtilali, Kafkasya cephesinde savaşın durmasına sebep oldu.

Kanal Cephesi:

Osmanlı, Mısır’da tekrar egemenlik kurmak, Süveyş Kanalı’nı da ele geçirmek istiyordu. Osmanlı bu kanalı alırsa, İngilizlerin sömürgeleriyle kontağı kesilecek, aldığı asker ve gereç takviyesi önlenecekti.

Bundan ötürü Almanların da tesiriyle, İngilizlerin elindeki Süveyş Kanalı’na Osmanlı Devleti 1915’de hücum düzenledi, gerekli tedbirler alınıp hazırlıksız olarak yapıldığı için İngilizler karşısında başarılı olunamadı. İngilizler, Sina Yarımadasını ele geçirip Suriye hududuna dayandı. (1916)

Hicaz ve Yemen Cephesi: Osmanlı birliklerinin bir kısmı, kutsal yerleri korumak için İngilizlerle çarpıştı. Gerek olumsuz çöl şartları, gerekse güçlü İngiliz kuvvetleri karşısında Sina’da bir sonuç alınamadı. İngilizlerin yanı sıra Araplarla uğraş zorunda da kaldı. İngilizler bu cephede üstünlük kazandı.

Irak Cephesi:

İngilizler, Osmanlı Devleti’nin İran’a girmesini ve Hindistan’ı tehdit etmesini önlemek; kuzeye çıkararak Ruslarla birleşmek hedefindeydiler. Irak petrollerini de ele geçirmek isteyen İngiltere, Basra’ya çıkarma yaptı. Osmanlılar İngiliz Birliklerine karşı başarılı oldu.

Kütlül amare denen yerde, İngilizler geri çekildi. (1915) Tekrar Basra’ya asker çıkaran İngilizler, 1917’de Bağdat’a girdiler.

Suriye ve Filistin Cephesi:

Osmanlılara bu cephede Yıldırım Ordular Küme Kumandanı Alman General Liman Von Sanders komuta ediyordu. Bu general, misyondan alındı, yerine Mustafa Kemal Paşa atandı. İngilizlere karşı Suriye cephesinde birtakım muvaffakiyetler kazandı, bugünkü Suriye hududunu savunmak için tedbirler aldı.

Galiçya, Romanya ve Makedonya Cepheleri: 1916-1917 yıllarında Avrupa cephelerinde muharebelere katılan Osmanlılar Rusya, Romanya ve Fransa’ya karşı uğraş ettiler.

Çanakkale Cephesi:

Türk milletinin vatanını savunmak için canını feda etmekten kaçınmadığı çok kıymetli savaştır.

İtilaf Devletlerinin bu cephedeki maksadı; Rusya’ya silah yardımı yapıp Doğu Avrupa’ya yönelik saldırısını kolaylaştırma, Almanya’nın doğuya yayılmasını önlemek ve boğazlarla İstanbul’u alıp Osmanlıları savaş dışı bırakmaktı.

İngiltere, Mısır’daki varlığını teminat altına alıp Ortadoğu’da bulunan güçlü petrol yataklarına sahip olmak istiyordu.

İtilaf Devletleri, 1915 Şubatından itibaren hücuma geçip Çanakkale Boğazından geçmek istediler. Nusret Mayın gemisinin boğaza döktüğü mayınlar ve güçlü top atışı nedeniyle bozguna uğradılar. 18 Mart 1915’de, İtilaf Devletlerinin savaş gemilerinin bir kısmı batırıldı, bir kısmı saf dışı bırakıldı.

Düşmanlar Çanakkale’yi denizden geçemeyeceğini anlayınca, 25 Nisan’da Gelibolu Yarımadası’nda Seddülbahir ve Arıburnu kıyılarına çıkarma yaptılar. Gaye Çanakkale’yi karadan geçmekti. Avusturya ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan Anzakların da bulunduğu İtilaf Devletleri birlikleri, Mustafa Kemal Paşa ve askerlerini buldular.

Osmanlı ordusu bu cephede büyük zafer kazandı. Boğazlara ve İstanbul’a yönelik tehlike engellendi, İtilaf Devletleri emellerine ulaşamadı ve bu cephede kazanılan zafer sebebiyle savaş bir mühlet uzadı.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.