enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
8,6803
EURO
10,3507
ALTIN
500,69
BIST
1.409
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Gök Gürültülü
26°C
İstanbul
26°C
Gök Gürültülü
Cumartesi Gök Gürültülü
27°C
Pazar Gök Gürültülü
26°C
Pazartesi Gök Gürültülü
26°C
Salı Parçalı Bulutlu
27°C
Cümbüşiye, Köyden İndim Şehire, Yarı Şaka Yarı Önemli, Vay Başımıza gelenler, Güler misin Ağlar mısın, Köşe Kapmaca, Perihan Abla üzere onlarca ...
26.04.2021 00:48
Webrazzi.com'da yer alan habere nazaran; Ticaret Bakanlığı influencerlara yönelik bir kılavuz yayınladı. Kılavuz,"Sosyal Medya Etkileyicileri ...
07.05.2021 07:12
Kocaeli Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı polis grupları, kendisini S.A.K. olarak tanıtan, 'Resmi evrakta sahtecilik' ve 'Sahte banka yahut kredi kartı ...
21.04.2021 14:18
Vilayet Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı takımlar, dün Kaynaşlı uygulama noktasında iftara kısa mühlet kala yaptıkları kontrollerde şoförlerle ...
13.05.2021 04:00

Bağlanma temelli ebeveynlik

Bir aile için kurulan alakalar, bağlar çok kıymetlidir. Bu, ruh sıhhati uzmanları olarak da çok önemsediğimiz ve araştırmalarla açıklanmaya ve …

Bağlanma temelli ebeveynlik
19.04.2021 07:15
0
A+
A-

Bir aile için kurulan alakalar, bağlar çok kıymetlidir. Bu, ruh sıhhati uzmanları olarak da çok önemsediğimiz ve araştırmalarla açıklanmaya ve desteklenmeye çalışılan değerli bir kavramdır. Bir insanın kurduğu birinci alaka ve etkileşime geçtiği birinci anlar anne ile kurduğu; birlikte olma, birlikte hissetme ve birlikte yapmanın var olduğu birinci devir bağlantısıdır. Bebek burisiman dünyayı görür. Annenin gözlerinde kendini görür ve hayata karşı inanç geliştirmeye başlar. O yüzden bu birinci periyot bağı çok kıymetlidir.

Bağlanma teorisinin kuramcısı John Bowlby, bir bebeğin birincil bakım veren figürüne/annesine dilek ettiği yakınlığı kurması ve devam ettirmesi için gösterdiği her cins davranışı bağlanma davranışı olarak tanımlar ve bağlanma davranışlarının evrimsel açıdan bebeğin kendini tehlikelerden muhafazayı hedeflediğini öne sürer. Anne bebeğinin bu sinyallerine hassas olup yanıtlisimığında, bebek annesini emniyetli bir liman olarak algılar, böylece diğerlerine da güvenebilmeyi öğrenir ve çevreyi keşfetmeye yönelebilir. Fakat, bu süreç sekteye uğrisimığında, yani anne bebeğinin sinyallerini dengeli bir biçimde yanıtlayamisimığı vakit bebek annesiyle inançlı bir bağ geliştiremez. Bağlanma teorisine nazaran bağlanma figürünün ulaşılmazlığı hem çocuk hem de yetişkinlerin dert yahut rahatsızlık göstermesinin belirleyicisi olabilir. Zira bağlanma sistemi kollayıcı rolünü yerine getirememektedir ve takviye alamayan çocuk kendisini inançta hissetmez. Bu sebeple, inançlı bağlanma geliştiremeyen çocuklar dünyayı tehlikeli, beklenmeyen tehditlerle dolu bir yer olarak algılar. İnançta olma, anlaşılma ve sakinleşme üzere temel gereksinimlerini karşılamasını sekteye uğratır.

Bebeğin doğuştan gelen bağlantı kurma eğiliminin kişilik ve benlik gelişimin gerçekleşmesi için gerekli platformu sağlisimığı bu kritik ortam bebek ile ebeveyn ortasındaki bu erken devir bağlantısıdır.

Bunu sağlayan nedir? Bunun yanıtını bize sinirbilim alanında yapılan araştırmalar veriyor; AYNA NÖRONLAR

Etkileşim içindeki bireyler birbirlerinin duygusal dünyalarının içine çekilirler; böylece de duygusal olarak birbirleri ile uyumlanır ve birbirlerini de etkilerler. Ayna nöron sistemi bizim hem içsel yaşantımızı hem de empati duyabilme marifetimiz de dâhil olmak üzere birçok toplumsal yaşantı tecrübelerimizi şekillendirmektedir. Birisini muhakkak bir niyet ile bir şey yaparken gördüğümüzde motor hudut sistemimiz birebir hareketi birebir biçimde taklit edecek halde tasarlanmıştır. Bu güya beynimizde tıpkı hareketin provasını biz de yapıyormuşuz üzeredir. Ayna nöronlarımız bizi geldiğimiz dünyisima, bakım verenimiz sayesinde hisleri keşfetme ve deneyimleme üzere bir sürü çıkar sağlar. Tıpkı vakitte bakım verenimizi kendimize çekerek bizimle ilgilenmesi için gerekli uyarılmaları sağlar.

Mary Ainsworth ve arkisimaşları tarafından birinci olarak kullanılan “Yabancı Durum” ya da “Yabancı Ortam” olarak isimlandırdıkları deneysel bir prosedür ile bağlanma tipleri belirlenmiştir. Bu yolda, bebek annesiyle rahat bir laboratuvar odasına alınmış, akabinde kısa aralıklarla annesinden başka bırusmış ve bir yabancıyla yalnız bırusmış, sonra tekrar annesiyle bir ortaya getirilmiştir. Deney sırasında, bebeklerin gösterdikleri bağlanma davranışları 4 farklı bağlanma tipinde sınıflandırılmıştır:

Deneyin detaylarına ve çocukların verdikleri reaksiyonlara bu linkten bbüyükbilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=upb0sc5CLAs

1)Güvenli Bağlanma: Bebek annesi olmisimığında ağlar (bu normaldir), anne yanına geldiğinde sakinleşir. Bebek ağlar annenin geldiğinde onu sakinleştireceğini bilir.

2)Kaçınmalı Bağlanma: Bakım veren bebeğin duygusal gereksinimlerini karşılamaz fbüyükt fizikî gereksinimlerini karşılar. Bebek muhtaçlıklarının karşılanması için ağlamamayı öğrenir. Çocuk anne odisiman çıktığında ağlamaz anne geldiğinde de aldırmaz. Çocuğun verdiği sinyalleri kimse duymisimığı için çocuk artık sinyal vermez. Bu çocukların gerilim seviyeleri yukardisimır. Duygusal alaka kuramıyorlar. Kaçınmalı bağlananlar çocukluklarını hatırlamazlar.

3)Kaygılı Bağlanma: Bebek zorlandığında anne bazen var bazen yok. Bu bebek için hayli güç bir durumdur. Bebek annenin ne vakit ilgi göstereceğini bilmediği için anneyi bırbüyükmıyor. Korkulu bağlanan ebeveynler tuvalete bile gidemiyorum. Bu durumlarda çocuğa “Ben tuvalete gidiyorum ister benimle gel istersen kal” diye seçenek verebilirsiniz. Tabi ki sizinle gelecek. Ancak her şey isimım isimım gerçekleşecektir. Öncelikle birinci yılın inanç kazanım çalışması sağlanmalıdır. Çocuğa ben daima burisimayım bildirisi verilmelidir. Dertli bağlanan denetimci bir ebeveyn olabilir.

4) Karmaşık Bağlanma: Ebeveyn korkutucu ve travmseri olduğu durumlarda karmaşık bağlanma olur. Rahatlama figürü birebir vakitte korkutucudur. Çocuk için en büyük tehlikelerden biri içi öteki dışı başkisimır. Çocukta donma, anlamsız bakışlar, sallanma olabilir. Bağlanma sistemim diyor ki korktun ebeveyne git, savaş kaç sistemim hayır gitme.

Bu bilgiler bize bağlanmanın ne demek olduğunu, neden değerli olduğunu ve hangi durumlarda nasıl bir bağlanma formunun ortaya çıkabileceğini gösterir. Değerli ve değerlidir. Fakat burisima bitmiş değildir, zira bağlanma tarzımızı değiştirmek ve tekrar inançlı bağlanmak mümkündür. Bu yazının asıl hedefi da yine inançlı bağlanmanın mümkün olduğunu açıklamak ve bağlanma temelli ebeveynliği desteklemektir.

Pekala, yine inançlı bağlanma için ne yapmak gerekir?

Öncelikli olarak ebeveynin kendi geçmişi ile çalışması gerekir, zira kendi zorlanmalarını gören, dayanak alan bir ebeveyn bebeği/çocuğu ile bağında neler olduğunu daha düzgün görür ve müdahale eder. Zorlanmaların olduğu yerde öğrenilmesi gereken bir yer de vardır. Hisleri anlamakta, takviye olmakta zorlanıyorsam, ortaya çıkan ağlama krizlerinde boğulacak, patlayacak üzere hissediyorsam, burisima kendime dair bir şeyler olduğunu aklıma getirmeliyim. İçinde bulunulan münasebetlerin bu manada şahsa dayanak olabileceği üzere daha ileri seviyelerde takviye alınmasında yarar olduğunu düşünüyorum.

İkinci olarak anne(bakım veren)in bebek/çocuk ile kurduğu yeni bağın kendisi bağlanma sürecini tekrar yapılandırmanın özü, kaynağı ve yoludur. Burisima ebeveynin (bakım verenin) çocukla kurduğu göz teması, uygun biçimde ve ölçüde yaptığı dokunma(temas), anlayan, kabul eden, itimat veren, rahatlatan uzman bir ses tonu konuşması ve oyuncu ebeveyn olması değerlidir. Bunlar yine bağlanma için kullanılacak bir bakıma sihirli ilgi düzenleyicilerdir.

Temas insan hayatında çok değerli bir yere sahiptir. Temasın getirdiği rahatlama duygulanım reaksiyonlarının gelişiminde çok büyük kıymete sahip bir değişkendir.

Dokunmanın vücut imajına tesiri;

Araştırmalar bedeninde sisimece birkaç yerden bedensel temas alanlara kıyasla, çabucak hemen bedeninin bütününde vücut teması yaşayan bir bireyin kendisini daha cazip, insanlara daha yakın hissettiği, kendi vücudunun biçimine ve çizgilerine dönük daha yanlışsız bir algıya sahip ve de kendisi ile ilgili daha olumlu bir beğeniye sahip olduğunu ortaya koymaktisimır.

Harry Harlow’un maymunlar üzerinde yaptığı deney de temasın ne kisimar değerli olduğunu gözler önüne sermektedir. Harlow, tel ve tahta kullanarak, maymuna pek de benzemeyen, temsili ve cansız “vekil anneler” üretti. Bu silindirik maketlerin kimilerini bezle kaplisimı, başkalarını ise çıplak tel olarak bıraktı. Bez kullandığı silindirlere, maymuna emsal yüzler tasarlisimı ve her bir yavrunun “sahte anne yüzü” bir ölçü farklı gözüküyordu. Her bir yavru, spesifik bir “tel anneye” atandı. Yavrular, kısa müddette kendi uydurma anneleriyle bağ kurmaya başlisimı. Yüzlerini ayırt edebiliyor ve öteki “annelere” göre kendilerininkini seçiyorlardı.

Harlow’un asıl görmek istediği, yavruların çıplak telden ibaret olan annelere mi, yoksa bezle kaplı annelere mi daha çok bağlandığıydı. Bu deneyinde Harlow 2 şart yarattı: Bir şartta, çıplak telden yapılmış annenin “elinde” bir biberon vardı. Biberonun içinde, yavruların sevdiği besinler vardı. Bezden annenin ise biberonu yoktu. Öteki şartta ise bez annelerde biberon vardı, tel annelerde biberon yoktu.

Bu deneyin sonuçlarına nazaran yavrular, her iki şartta da bez anneyi tel anneye tercih ettiler. Bez annenin elinde biberon varken tercih edilmesi zati beklenen durumdu; lakin tel annenin elinde biberon varken lakin bez annenin elinde biberon yokken bile bebeklerin bez anneleri tercih etmesi, devrin psikologlarının hızına sert bir tokat vuruyordu: Bebekler, annelerine, kendilerine sağlisimıkları besin için değil, yumuşak ve sıcak vücutları için bağlanıyorlardı.

Uygun miktarda-ihtiyaca dönük temas nasıl sağlanır?

Masaj yapma: masaj bebeğe ve/veya çocuğa bütün vücudunu uyarmaya yönelik yapılabilecek en değerli uygun ölçüde gereksinime yönelik yapılan temastır. Banyo sonrası ya da uyku öncesi rutini haline getirebilirsiniz.

Sandviç yapma oyunu: çocuğun iki yastık ortasına konarak, yavaşça baskıların yapıldığı ve oyuncu ebeveynliğin devreye girdiği bağlanma temelli bir oyun aktivitesidir. İçine hayali marul, domates, peynir koyarak afiyetle yiyebilirsiniz J yerken şurasından da mı yesem, burisiman da yesem, ay ne isimar da lezzetli. Artık bitireceğim bu sandviçi diyerek bağlantıda kaldığınızı ve onunla ilgilendiğinizi gösterebilirsiniz.

Saç tarama: sarılmaktan, daha yakın temastan hoşlanmayan inançsız bağlanmış bir çocuk için en ülkü temas yolarından biridir.

Battaniye altından anne babaya koş ve sarıl oyunu: iki ebeveynle de yine inançlı bağlanmayı sağlayan bağlanma temelli oyunlardandır. Bir battaniye alınır ve çocuk bir ebeveynin kucağına oturur battaniye yavaşça kaldırılır. Ve emekleyerek öteki ebeveyne gitmesi sağlanır. Ebeveynde çocuğa sarılarak öperek hoş bir karşılama yapar. Bu döngü birkaç kere hatta sıkılana kisimar devam edebilir.

Bebeklerin ayaklarını öpmek: öptükten sonra öpücükler kaçmasın diyerek çabucak çorapları giydirebilirsiniz.

Patlamış mısır parmaklar: ayak ve ya el parmaklarının bir mısır olduğunu söyleyerek, pat pat sesi çıkarıp burisima patlamış mısır parmaklar var çabucak onları yiyeceğim diyerek nam nam yapabilirsiniz:

Üfle ve evre: ebeveyn yere oturur çocuk karşısına geçer, çocuğa üflemesi söylenir, çocuk üfler ebeveyn devrilir, çocuk hadiseı çözdüğünde büyük bir cümbüş başlar. Mücisimeleyi destekleyen birebir vakitte bağlantıyı güçlendiren bağlanma temelli bir oyundur.

Her fırsatta sarılmak; karşı taraftan müsaade alarak J

Vb.

Ailenin tavrı her vakit oyuncu, kabul edici, meraklı ve empseri olmalıdır. Bunlar alakayı güçlendiren ve yine inançlı bağlanmayı destekleyen rollerdir. Bunun için evvel kendi hislerimizle çalışmalı ve daha farklı davranmanın tercihinin sizde olduğunu unutmamalısınız!

Bebeği/Çocuğu regüle etmek-rahatlatmak; bebeğin/çocuğun sağlıklı gelişimi ve yine inançlı bağlanması için kıymetli bir başka faktördür.

Şayet anne bebeğini ağlisimığında, zorlandığında gevşek tutsaydı, onu sallamasaydı ve sözel olarak hiçbir şey söylemeseydi, bebek annenin varlığını hissetmez ve sakinleşemezdi. Bu durum bu türlü kronik bir halde tekrarlandığında bebek sadece kendi kendini yatıştırmayı yahut ağır hislerle başa çıkmayı öğrenememekle kalmaz, badireye girdiğinde ona kimsenin yardımcı olamayacağını da öğrenir!

EBEVEYNLERE NOT;

HER VAKİT DAHA BÜYÜK DAHA GÜÇLÜ DAHA USLI VE DAHA KİBAR OL.

HER FIRSAT BULDUĞUNDA ÇOCUĞUN MUHTAÇLIĞINI TAKİP ET HER GEREKTİĞİNDE DENETİMİ ELİNE AL.

YETİŞKİN DÜNYA İLE DAHA DÜZGÜN BAŞA ÇIKABİLİYOR OLMALIDIR!!!!

RUHSAL DANIŞMAN ESRA KILINÇ

Kaynakça;1. Booth P.,Jernberg A.(2014). Theraplay 1. KitapBağlanma Temelli Oyun Aracılığıyla Ebeveynlere ve Çocuklara Daha Düzgün İlgiler Kurmakta Yardım Etmek

2. Solter A. (2017). Oyun oynama sanatı

3. H. F. Harlow, et al. (1971). Social Recovery By Isolation-Reared Monkeys. Proceedings of the National Acisimemy of Sciences, sf: 1534-1538. |evrimağacı.org(Annelerimize neden bu kisimar bağlıyız isimlı yazısından)

4. Begüm Ayşegül Aydınoğlu / DBE/Bağlanma Teorisi isimlı yazısının bağlanma kuramı içeriğinden faydalanılmıştır.

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.