enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
7,4384
EURO
8,9614
ALTIN
411,12
BIST
1.538
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
10°C
İstanbul
10°C
Az Bulutlu
Cuma Parçalı Bulutlu
15°C
Cumartesi Yağışlı
13°C
Pazar Parçalı Bulutlu
10°C
Pazartesi Az Bulutlu
9°C
Adalet Bakanlığındaki kabulde, Adalet Bakan Yardımcısı Uğurhan Kuş, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Yunus Alkaç, Dış Münasebetler ve Avrupa ...
27.01.2021 01:24
Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından açık alana yerleştirilen Kabe görseliyle ilgili idari soruşturma başlatıldı. Üniversiteden yapılan ...
10.02.2021 04:24
2021 yılının birinci Ulusal Güvenlik Şurası (MGK) Toplantısı sonrası yayımlanan bildiride şunlar kaydedildi; İÇ VE DIŞ TEHDİTLER ...
19.02.2021 03:12
Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü Bölge İddia ve İhtar Merkezinden yapılan yazılı açıklamaya nazaran, yarın saat 09.00'dan gece 23.59'a kadar ...
19.02.2021 04:36

Ergenlerde yeme bozukluğunun benlik hürmeti ile bağlantısı

ÖZET Yeme bozukluğu vefata dahi yol açabilecek önemli bir sıhhat sorunudur. Bu çalışma yeme bozukluğu ile benlik hürmeti ortasındaki ilgiyi …

Ergenlerde yeme bozukluğunun benlik hürmeti ile bağlantısı
19.02.2021 12:24
0
A+
A-

ÖZET

Yeme bozukluğu vefata dahi yol açabilecek önemli bir sıhhat sorunudur. Bu çalışma yeme bozukluğu ile benlik hürmeti ortasındaki ilgiyi incelemek için hazırlanmıştır. Ergenlikle beraberinde gelen değişim örüntüsü, bir çok alanda olduğu üzere yeme alışkanlıklarında da bir grup değişimleri beraberinde getirmektedir. Ergen bireylerin beslenme alışkanlıklarını bilmek ve bunların etkilendiği değişkenleri tespit etmek, bu alışkanlıkların yaratacağı aksiliklerin ortaya çıkartılması ve bozuklukların ortisiman kaldırılması isimına kıymet taşımaktisimır. Yapılan bir çok araştırma bulgusunun gösterdiği üzre, yeme bozuklukları ve benlik hürmeti ortasında bir bağ vardır. Düşük benlik hürmeti olan bireylerde yeme bozukluklarına rastlandığı üzere, yeme bozukluğu olan bireylerin de benlik kıymetlerinin düşük olduğu bulunmuştur. Burisiman hareketle çizilecek tedavi planında bireylerin bozuklarına odaklanan danışmanın, benlik hürmetini yükseltmeye yönelik çalışmalarda bulunması tedavi için olumlu tesirler uyandıracağı söylenebilir.

Anahtar Sözler: ergen, yeme bozuklukları, benlik hürmeti

Giriş

Bir geçiş periyodu olan ve 10-12 yaşlarından 18-21 yaşlarına kisimar devam eden ergenlik devri; fizikî değişimlerin ve kimlik arayışının besbelli bir halde değer kazandığı bir gelişim evresidir. Uzunluk ve kilo artışı, cinsel organların gelişimi üzere ani ve süratli değişimler bu evrede kelamı edilen fizikî değişimlere örnek olarak verilebilir (Santrock, 2011).

Ömür biçiminin kıymetli bir modülü olan yeme alışkanlıkları, ömür şeklinin öbür belirleyicilerinin de belirlendiği bir devir olan 15-17 yaş ortası periyotta oluşmaya başlar. Beslenme alışkanlıklarının neden ve sonuçlarını anlamak için ergen bireylerin beslenme alışkanlıklarını bilmek ve bu alışkanlıkların sıhhatle olan alakalarını saptamak gereklidir (akt; Tanrıverdi ve öbürleri, 2011). Fakat bu bilgiler bilindiğinde sorun ve sorunun nedenleri anlaşılabilir ve buna uygun bir taraf çizilebilir.

Yeme Bozuklukları

Anoreksiya Nervoza

Anoreksiya nevroza, aç kalarak zayıflama eforunun bir yeme sorununa dönüşmüş hali olarak tanımlanabilir (akt; Santrock, 2011).

Müdahale edilmediğinde mevtle sonuçlanabilecek bir hastalık olan anoreksiya nevroza teşhisi almış bireylerde görülen üç özellik vardır: fizikî olarak yaşına ve uzunluğuna uygun olan olağan kilonun en az %85inden daha azına sahip olmak; kilo alma konusunda ağır bir dehşet (bu kaygı kilo kaybıyla bir arada azalmaz) ; saptırılmış ve bozuk bir vücut imgesi (akt; Santrock, 2011).

Bu bireyler tıpkı vakitte gerçekdışı bir halde son derece zayıf olmalarına karşın kendilerini epey şişman olarak algılarlar ve hiçbir vakit gereğince kilo veremediklerini düşünürler. Dikkatleri devamlı kendi vücutları üzerindedir ve sık sık yüklerini ölçerler, vücut ölçülerini alırlar. Kızlarda erkeklere oranla on kat daha fazla görülmektedir (akt; Santrock, 2011).

Bulimia Nervoza

Bulimia nervozisima birey daima olarak yeme atağı ve sonra yediklerini kendini uyararak kusma örüntüsünü izler yahut laksatif-mushil kullanır. Pek çok insan yeme atağı ve kusma deneyimlerini vakit zaman geçirse de bulimik sayılmak için bireyde bu hadiseların en az üç ay boyunca haftisima iki sefer yaşanması gereklidir (Santrock, 2011, s.369).

Benlik Hürmeti

Rosenberg (1965), benlik hürmetini kişinin kendisine karşı, olumlu yahut olumsuz tavrı olarak değerlendirmiştir. Kişi kendini değerlendirirken olumlu bir tavır takınıyorsa, benlik hürmeti yüksek; olumsuz bir tavır takınıyorsa, benlik hürmeti düşük olarak kabul edilmektedir (akt; Tanrıverdi ve başkaları, 2011).

Tartışma

Button (1990), Ledoux ve ark. (1991), Wertheim ve ark. (1992) çalışmalarına nazaran düşük benlik hürmeti yeme bozuklukları için önemli bir risk faktörü olarak belirlenmiştir (akt; Erol ve başkaları, 2002).

Hem anoreksiya nervozisima hem de bulimiya nervozisima ortak olarak görülen bir belirti olan düşük benlik hürmeti, Silverstone’a nazaran yeme bozuklukları gelişiminin temelini oluşturmaktisimır ve yeme bozuklukları kronikleşmiş düşük benlik hürmetinin bir belirtisi olarak değerlendirilmelidir (akt; Erol ve öbürleri, 2002).

Araştırmalar Silverstone’un bu varsayımını destekleyen bulgulara ulaşmıştır. Sağlıklı yeme alışkanlığına sahip bireyler ve yeme bozukluğu olan bireylerle birlikte yürütülen çalışmaların sonucunda yeme bozukluğu olan bireylerin benlik hürmetinin sağlıklı yeme alışkanlığı olan bireylere nazaran daha düşük olduğu bulunmuştur. Yeniden bir diğer araştırmisima düşük benlik hürmetinin yeme bozuklukları için büyük bir risk oluşturduğu belirtilmiştir (akt. Erol ve öbürleri, 2000).

Erol ve arkisimaşları (2000) yaptığı çalışmalarda yeme bozukluğu belirtileri ile benlik hürmeti ortasında güçlü bir münasebet saptamıştır. Tıpkı formda Tanrıverdi ve arkisimaşları (2011) da yaptıkları araştırmalarda yeme bozukluğu belirtileri ve benlik hürmeti ortasında manalı bir bağ olduğunu ortaya koymuşlardır.

Anoreksiya nevroza ve bulimia nervozanın yanı sıra obeziteyle ilgili araştırmalarda da benlik pahasının tesirleri açıkça görülmektedir. Deveci ve arkisimaşlarına nazaran (2005) obezite ve benlik kıymetinin azalması ortasında olumlu bir korelaston vardır.

Ergen bireylerle yapılan diğer bir çalışmisima düşük benlik hürmeti ve yüksek anksiyete seviyesi, yeme bozuklukları belirtilerinin en âlâ yordayıcısı olarak saptanmıştır (akt. Tanrıverdi ve öbürleri, 2011).

Sonuç

Yapılan alanyazın taramaları sonucunda bir çok araştırma bulgusuna dayanarak ergen bireylerde yeme bozukluğu ile benlik hürmeti ortasında manalı bir alaka olduğunu söyleyebiliriz. Yapılan çalışmalar çoklukla korelasyonel formülle yapılmış olduğundan güçlü bir neden sonuç bağı kurmak mümkün olmamaktisimır. Güçlü bir nedensellik ilgisi kurabilmek isimına daha çok deneysel usul kullanılan araştırmalara gereksinim duyulmaktisimır. Bu bilgiler ışığında yeme bozukluğu tedavisinde benlik hürmetini yükseltmeye yönelik terapiler uygulamanın tedavi sürecini olumlu istikamette etkileyeceği söylenebilir.

KAYNAKÇA

Erol, A., Toprak, G., Yazıcı, F. (2002). Üniversite öğrencisi kisimınlarda yeme bozukluğu ve genel ruhsal belirtileri yordayan etkenler. Türk Psikiyatri Mecmuası, 13(1), 48-57

Erol, A., Toprak, G., Yazıcı, F., Erol, S. (2000). Üniversite öğrencilerinde yeme bozukluğu belirtilerini yordayıcı olarak denetim odağı ve benlik hürmetinin karşılaştırılması. Klinik Psikiyatri, 3, 147-152

Deveci, A., Demet, M. M., Özmen, B., Özmen, E., Hekimsoy, Z. (2005). Obez hastalarda psikopatoloji, aleksitimi ve benlik hürmeti. Anisimolu Psikiyatri Mecmuası, 6, 84-91.

Santrock, J. W. (2011). Ömür uzunluğu gelişim: Gelişim psikolojisi. (13. baskı). (G. Yüksel, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akisimemik.

Tanrıverdi, D., Savaş, E., Gönüllüoğlu, N., Kurdal, E., Balık, G. (2011). Lise öğrencilerinin yeme tavırları, yeme davranışları ve benlik hürmetlerinin incelenmesi. Gaziantep Tıp Mecmuası, 17(1), 33-39.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.