enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
7,5345
EURO
8,9835
ALTIN
411,42
BIST
1.542
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
13°C
İstanbul
13°C
Sağanak Yağışlı
Pazar Yağışlı
9°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
9°C
Salı Parçalı Bulutlu
14°C
Çarşamba Çok Bulutlu
14°C
Türkiye'nin en kıymetli yatırımlarından olan yüksek süratli tren (YHT) projeleri tamamlandığında vilayetler ortasında ulaştırma müddetleri ...
08.02.2021 11:00
Corona virüs hadise artışlarının 45 gün evvel büyük artış gösterdiği Adana'da alınan yeni önlemler ve vatandaşların bu önlemlere ahengi, olumlu ...
29.01.2021 06:00
ABD'nin Louisiana eyaletindeki Barksdale hava üssünden kalkış yapan ABD Hava Kuvvetleri'ne ilişkin B-52 bombardıman uçağı, hiç durmadan İran'a ...
12.02.2021 21:00
KÜTAHYA Kütahya'nın Hisarcık ilçesinde bir köyde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemleri kapsamında karantina uygulanmaya başlandı ...
09.02.2021 15:48

Histrionik kişilik bozukluğu hakkında derleme

Tarif ve Özellikler Histerik kişilik olarak da isimlendirilen lakin ortalarında birtakım farkların bulunduğu öne sürülen histrionik kişilik …

Histrionik kişilik bozukluğu hakkında derleme
19.02.2021 13:00
0
A+
A-

Tarif ve Özellikler

Histerik kişilik olarak da isimlendirilen lakin ortalarında birtakım farkların bulunduğu öne sürülen histrionik kişilik bozukluğunun karakteristik özelliklerinden en değerlisi tüm dikkati ve ilgiyi üzerine çekme isteği ve bunu başarmak için sarf edilen güçlü bir gayret olarak kendini göstermektedir(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016). Ekseriyetle farklı farklı elbiseler giymek, saç modeli ve rengi yahut makyaj yapmak üzere fizikî özelliklerini ve dış görünümlerini kullanarak ebediyen dikkat odağı olmaya çalışırlar(akt. Davison ve Neale, 2011).

Histrionik kişilik bozukluğuna sahip bireyler çoğunlukla hadiseları abartma ve büyütme eğilimi içerisindedirler. Rahatlıkla palavra hikayeler anlatabilir, anlattıkları hikayeleri yahut dinlediklerini çok dramseri hale getirebilir ve hatta abartılı duygusal reaksiyon ve mimikler sergileyebilirler ve davranışları epeyce yapmacıktır(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016). Örneğin, herkes için epeyce sırisiman sayılabilecek duygusal bir durum karşısında durdurulamaz bir halde ağlayabilirler. Ekseriyetle ilgi odağı olmayı başaramisimıklarında rahatsızlık hissederler ve ağır bir terdirginlik yaşarlar(akt. Gençtan, 2018). Bu bireylerin çabuk ve khadise bir halde etkilendiklerini ve birebir vakitte benmerkezci olduklarını söylemek de mümkündür. Narsistik özellikler gösterirler ve gösteriş onlar için kıymetli şeylerden biridir. Dikkat ve ilgi isteğinin de bir sonucu olarak kimi danışanlarda baştan çıkarıcı erotik hallerin hayli fazla kullanıldığı ve bilhassa cazip olmaya çalıştıkları görülebilir. Etraflarındaki insanları kışkırtıcı, cinsel yönten ayartıcı davranışlar bağlarında besbellidir. Çoklukla dış görünümlerine yansımamış olsa dahi derin cinsel dehşetlere sahip olabilirler ve çocukluk hikayelerinde cinsel açıdan makûs muamele hikayesi bulunabilir. Bu bireyler etraflarında arkisimaş edinme konusunda zorlanmayan kimseler olarak tanınabilir. Bununla birlikte, khadiselıkla reddedilmiş ve dışlanmış hissettikleri rapor edilmiştir(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016).

Histrionik kişilik bozukluğuna sahip bireyler genel olarak yapay ve daha yüzeysel bağlar kurmaktisimır(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016). Sergiledikleri abartılı hisler, ansızın değişebilir ve dışarıdan göründüğü kisimar derin olmayabilir, bağlarına yansıyan yüzeysellik burisima da kendisini gösterir. Karşısındaki kişiyi abartılı seviyede ve daima etkilemeye çalışan lakin bu uğraşa karşın detaydan uzak bir konuşma biçimine sahip oldukları söylenebilir. Bu bireylerin, bağlantıların mevcut halinden daha yakın olması gerektiğine biçiminde, bağlantıların tabiatına yönelik bir kadro inançları vardır ve bunun direkt bir sonucu olarak bu durum davranışlarına da yansır(Amerikan Psikiyatri Birliği, 2014).Şefkat ve sevgi gereksinimleri vardır lakin ekseriyetle münasebetlerinde olgunluktan kelam etmek pek mümkün değildir. İstek ettikleri istikrarlı alakaları kurmakta başarısızlıklar yaşarlar. Histrionik kişilik bozukluğunun prevelansına busdığında, erkeklere kıyasla kisimınlara daha sık teşhis konduğu görülmüştür(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016).Bu durum daha derinlemesine incelendiğinde, bozukluğun boşanmış bireylerde daha yaygın olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Ayrıyeten fizikî açıdan sağlıksızlık ve depresyon ile alakası olduğu da ortaya koyan çalışmalar visimır(akt. Davison ve Neale, 2011).

Histrionik kişilik bozukluğu kimi açılardan narsisistik kişilik bozukluğu ve sonda kişilik bozukluğu ile benzerlikler göstermektedir ve bu sebepten dhadiseı birbirleriyle karışabilir. Lakin bu benzerliklerin yanısıra bir ekip kesin ayırıcı özellikler de bulunmaktisimır. Örneğin narsisistik kişilik bozukluğu yaşayan bireylerlerde de tıpkı histrionik kişilik bozukluğunda olduğu üzere dikkat odağı olma, tüm ilgiyi üzerine çekmek isteme üzere istekler bulunmaktisimır. Fakat narsisistik kişilik bozukluğunda büyüklenmeci benlik ayırt edilebilir seviyede besbellidir ve kendini değerli ve başkalarından üstün görme durumu kelam bahsidir. Ayrıyeten histrionik kişilik bozukluğuna sahip bireylerin yaptığı üzere ilgiyi üzerlerine çekebilmek için zayıf ve bağımlı bir kimse profilini asla çizmezler. Üstelik empati yoksunlukları va diğerlerini önemsemeyen halleri de rahatlıkla göze çarpar. Sonda kişilik bozukluğunda da dikkat odağı olma eforları ve diğerlerini kendi çıkarları için kullanma davranışları vardır. Fbüyükt bu bozukluk da, çok keskin çizgilerle histrionik kişilikten ayrılır. Örneğin histrionik kişilik bozukluğu yaşayan bireyler, sonda kişilikte olduğu üzere ağır boşluk hissiyle boğuşmazlar, öfke patlamaları yaşamazlar ve kendilerine ziyan verici davranış hikayeleri yoktur(akt. Öztürk Ve Uluşahin, 2016).

Histerik kişilik bozukluğu ile histrionik kişilik bozukluğunun birbirinden farklı olduğunu ve bu kişilik bozukların farklı ayrı değerlendirilmesini öne süren kuramcılar da vardır. Bu görüş histrionik kişilik bozukluğu yaşayan bireylere kıyasla histerik kişilik bozukluğu yaşayan bireylerin hisleri üzerinde daha fazla kontrole sahip olduklarını, sergiledileri cinsel açıdan baştan çıkarıcı davranışların daha dhadiselı olduğunu, dürtü denetimi konusunda daha başarılı olduklarını ileri sürmektedir. Birebir görüşe nazaran psikoterapi sürecinde de bu farklılıklar kendisini göstermektedir. Histerik kişilik daha çok vakte yayılmış bir biçimde ve kademe aşama erotik bir transferans geliştirken, histrionik kişilik için ansızın ve hayli ağır bir erotik transferans geliştireceklerini ileri sürer. Gelişen erotik transferans için histerik kişilik bozukluğuna sahip bireylerin, bu durumun gerçeği yansıtmisimığı konusunda farkındalık sahibi oldukları belirtilirken, histrionik kişilik sahiplerinin bu durum için nitekim bir beklenti içerisine girdiklerini ve bu beklentileri karşılanmisimığında da terapiste karşı ağır öfke hissedeceklerini öne sürmektedir(akt. Gençtan, 2018).

Chodoff ve Lyons histrionik kişilik bozukluğuna sahip bireyleri yüzeysel, kendi kendini çok dramatize eden ve çok bağımlı, olgunluktan uzak ve bencil bir biçimde kisimınlık olarak tanımlanan şeyin karikatürü olarak kavramsallaştırmıştır. Bilhassa toplumdaki cinseyet rollerinin de tesiriyle bu bozukluğun çoklukla kisimınlar için tanımlandığı ileri sürülmektedir. Halleck; duygusal açıdan bir mahrumluk çeken erkeklerin, bu durumu inkar etme ve kaynağına yönelik saldırganlık gösterme konusunda kisimınlardan daha rahat olabileceğini belirtmiş ve kisimınların inkar etmeyeceği üzere saldırganlığı erkekler kisimar gösteremeyebileceğini belirtmiştir. Fbüyükt bu kişilik bozukluğu erkeklerde de yaygın bir biçimde görülmektedir. Blacker ve Tupin, bu bozukluğa sahip erkekleri abartılı erkeksi ve pasif-kisimınsı formunda iki sınıfta incelemiştir(akt. Gençtan, 2018).

Histrionik Kişilik Bozukluğunun Etiyolojisi

Histrionik kişilik bozukluğunun çoklukla cinsellik hakkında berbat bir şeymiş üzere konuşan fbüyükn bir yandan da heyecanlı, merak uyandırıcı ve istenilecek bir şeymiş üzere düşündürten aile ortamınında yetişmenin bir sonucu olabileceği fikirsi mevcuttur. Bahsi geçen bu yetiştirme ortamı, kişinin daima olarak cinsellikle ilgili bir uğraş içerisinde olurken bir yandan da yaşisimığı kaygıyı açıklamakta yeterlidir(akt. Davison ve Neale, 2011).

Psikodinamik yaklaşım.

Histrionik kişilik bozukluğuna yönelik çok fazla araştırma bulunmamakla birlikte psikodinamik yaklaşım tarafından kimi açıklamalar yapılmıştır. Bu yaklaşıma nazaran histrionik kişilik bozukluğuna sahip bireylerin sergiledikleri baştan çıkarıcı haller ve birden değişen abartılı duygusallıklarının aileri nedeniyle ortaya çıktığını ileri sürmektedir. Bilhassa baba figürüne dikkat çeken kuram, kızına yönelik baştan çıkarıcı tavırlar sergileyen babanın bu kişiliğin gelişiminde tesirli olduğunu düşünmektedir(akt. Davison ve Neale, 2011).Bu bozukluğa sahip kisimınların, çocuklukta annelerinden görmeyi bekledikleri lakin göremedikleri sevgiyi babalarından bekledikleri öne sürülmektedir(akt. Gençtan, 2018). Bozukluğun oluşumdan birtakım durumlarda babanın ilgisini çekebilmek için flörtü andıran davranışların sergilenmesi ve anneyle girilen yarışın, tesiri olabileceği de düşünülmektedir(akt. Davison ve Neale, 2011).Bu yaklaşıma nazaran cinsel açıdan baştan çıkarıcı davranışlar sergileyen bireyler, anne göğsü ile penisi yer değiştirmiştir ve asıl istek edilen anne memesidir(akt. Gençtan, 2018). Bununla yanısıra babanın ilgisini çekmeye çalışan ve bunu baştan çıkarıcı hallerle yapmaya çalışan annenin de bu durumun gelişmesine neden olabileceği öne sürülen fikirlerden bir diğeridir. Birebir vakitte bu bireylerin karakteristik özelliklerinden biri olan sergiledikleri çok ve ani değişimli duygusallık durumunun, davranışlarının altında kimi çatışmalarının olduğuna işaret ettiği düşünülmektedir. Bu bozukluğa sahip bireylerin sahip olduğu karakteristik özelliklerden bir oburu olan hep ilgi ve dikkat odağı olma dileklerinin, düşük benlik bedellerine karşı kullandıkları bir çeşit savunma olabileceği düşünülmektedir(akt. Davison ve Neale, 2011).

Kaynakça

Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal Bozuklukların Tanımsal ve Sayımsal Elkitabı: Teşhis Ölçütleri Müracaat Elkitabı (5. Baskı), (E. Köroğlu, Çev.). Ankara: Tabipler Yayın Birliği. (Orijinal çalışma basım tarihi 2013).

Davison, G. C. ve Neale, J. M. (2011). Olağandışı psikolojisi (7. Baskı). (İ. Dağ, Çev. Ed.). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.

Gençtan, E. (2018). Psikodinamik psikiyatri ve normaldışı davranışlar (23. Baskı). Ankara: Metis Yayınları.

Öztürk, M. O. Ve Uluşahin, N. A. (2016). Ruh sıhhati ve bozuklukları (14. Baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.