enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
7,5345
EURO
8,9835
ALTIN
411,42
BIST
1.542
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
15°C
İstanbul
15°C
Az Bulutlu
Cumartesi Sağanak Yağışlı
13°C
Pazar Çok Bulutlu
8°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
9°C
Salı Parçalı Bulutlu
13°C
UNDP Yemen Koordinatörü Auke Lootsma, Hudeyde'nin güney bölgelerinde ocak ayının ortalarından bu yana tırmanan çatışmalara işaret ederek ...
17.02.2021 08:12
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Tesla ve SpaceX’in Kurucusu Elon Musk ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanlığı Bağlantı ...
10.02.2021 19:48
Emeklilere 2021 yılı Ramazan ve Kurban Bayramında olmak üzere iki kez emekli ikramiye ödemesi yapılacak. Aile, Çalışma ve Toplumsal Hizmetler ...
12.02.2021 12:24
Edinilen bilgiye nazaran kaza, kent merkezi Kooperatif Mahallesi Nihat Aykut Caddesinde meydana geldi. Şoförleri öğrenilemeyen 56 AB 776 plakalı ...
11.02.2021 18:40

Majör depresyonun nedenlerinin bilişsel, davranışçı, psikanalitik, varoluşçu ve biyolojik görüş açısından incelenmesi

Psikanalitik Görüş Freud, “Yas ve Melankoli” isimli yazısında depresyon için erken çocukluk periyodunu işaret etmiş ve oral devirde …

Majör depresyonun nedenlerinin bilişsel, davranışçı, psikanalitik, varoluşçu ve biyolojik görüş açısından incelenmesi
19.02.2021 17:36
0
A+
A-

Psikanalitik Görüş

Freud, “Yas ve Melankoli” isimli yazısında depresyon için erken çocukluk periyodunu işaret etmiş ve oral devirde gereksinimlerin karşılanma seviyelerinin bireylerin bu periyotta bir saplantı geliştirmesine ve yeniden bu devirle ilgili içgüdüsel doyumlara rağmen bir bağımlılık geliştirmesine neden olabileceğini öne sürmüştür (akt. Davison ve Neale, 2016).Yine bu mbüyüklesinde depresyonun belirtileri ile yas sürecindeki belirtlerin benzerliklerinden bahsetmiştir. Burisima bir kayıp kelam hususudur. Kaybın şahıstaki kıymetine nazaran, yas sürecinin şiddeti, uzunluğu değişiklik gösterebilir. Yas sürecinde, yas tutan kişinin kaybettiği gerçek bir sevgi objesinden kelam etmem mümkündür fakat çökkünlük durumunda kayıp gerçek değil sembolik de olabilir. Gerçek bir kayıp olmamasına karşı kişinin bu belirtilerinin var olmasını, bilinçdışı bir kayıptan bahsederek açıklamaya çalışmıştır (akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016). Şahısta sevgi objesinin yitimi yahut reddi ya da hayal kırıklıkları üzere temsili kayıplar buna örnek verilebilir(akt. Helvacı Çelik ve Hocaoğlu, 2016). Bu kayıp hissinin eşlik edeceği sevilmediğine yönelik inaç, kişinin özsaygısını yitirmesine neden olabilir. Lakin bu denli benzerlik ortasında temel bir ayrım vardır ki; yas tutan bir şahısta özsaygı yitiminden kelam edilemez(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).

Sevilen kişi ya da sevgi objesinin kaybının akabinde, yastaki birey kayıp objeyi içine alır (introjection) ve bu durumu ortisiman kaldırıp onu geri döndürebilme umuduyla özdeşim kurar. Bu aşamisiman sonra ambivalans egemenliği kelam hususudur. Kişi, sevgi objesine yönelik bilinçdışı nefretini, objeyle özdeşim kurmasından dhadiseı kendisine yansıtır ve nefretinin objesine dönüşür(akt. Davison ve Neale, 2016).Bu dönüşümle birlikte öfkesi kendine dönen bireyin özsaygısında bir azalmayla değersizlik, suçluluk ortaya çıkar ve çökkünlük ortaya başlar(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).Burisima benlik, altbenlik ve üstbenlik ortasındaki çatışma ve saldırganlıktan kelam edilmektedir.

Öbür bir kuramcı olan Edward Bibring mevzuyu farklı bir açıdan ele almış ve depresyona yol açan çatışmanın altbenlik, benlik ve üstbenlik ortasında olmak zorunda olmisimığı ve sisimece benlik içinde olabileceğine dikkat çekmiştir. Her insanın sahip olabileceği ve gerçekleştirmeyi hedeflediği beklentilerinden kelam eden Bibring; kişinin benlik beklentilerinin dilek edilen halde gerçekleşmediği ya da gerçekleşemeyeceğine ait inançların geliştiği durumlarda ortaya çıkacak çaresizlik hissinin, benlik pahasını düşüreceği ve güçsüz ve çaresiz kalan benliğin çökkünlük durumuyla karşı karşıya kalacağını öne sürmüştür(akt. Balcıoğlu, 1999).

Bilişsel Görüş

Çökkünlük için bilişsel olarak biz bozukluk görüşünü öne atan Aaron Beck, bu görüşünü depresyondaki bireylerin fikir süreçlerinin bozulduğu ve olumsuz yorumlar yapmaya yönelik bir eğilim içinde oldukları fikriyle temellendirir(akt. Davison ve Neale, 2016). Bireyin karşılaştığı hadiselara yönelik öncelikle olumsuz istikametlerini görüp algılama yanlısı olduğundan kelam eden görüş, bireylerin gündelik hayat hadiseları içerisinde vakte ve tekrarlara bağlı olarak olumsuz üçlü olarak isimlandırılan kendilik, dünya ve geleceğe yönelik olumsuz şemalar geliştirdiğinden bahseder(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).Bu görüşe nazaran geliştirilen olumsuz inançlar, kişi o inançların gelişimi esnasında yaşananlara benzeri yeni yaşantılar ve hadiselarla karşılaştığında harekete geçer; beraberinde yetersizlik ve değersizlik hislerini da içeren gerçeği yansıtmayan bilişsel çarpıtmalara yol açar(akt. Morris, 2002). Karşımıza çıkan yetersizlik şeması, kendini itham etme şeması ve kendini olumsuz kıymetlendirme şeması; alınacak her vazife ve sorumlulukta bir başarısızlık beklentisine, tüm başarısızlıkların nedeni olarak kişinin kendini suçlamasına ve değersizlik üzere durumlarla karşı karşıya kalmasına yol açmaktisimır(akt. Davison ve Neale, 2016).Bu görüşe nazaran birtakım mantık dışı fikir tipleri belirlenmiştir.

Keyfi çıkarsama.

Destekleyici kâfi ispat olmisimığı halde bir sonuca varmaktır. Örneğin, değerli bir sunum yapacak bir kimsenin, berbat hava şartları nedeniyle uçağının iptal olması sonucunda gidememesi ve bundan dhadiseı kendisinin mesleksel açıdan yetersiz olduğu sonucuna varması(akt. Morris, 2002).

Seçici soyutlama.

Birden çok ögeden oluşan bir durumu bağlamını gözardı ederek sırf elemanlarından birine nazaran kıymetlendirmek suretiyle sonuca varmaktır. Örneğin, bir küme ödevi yapan bir öğrenci kümesinin ödevinin kâfi notu alamaması sonucunda, kişinin sadece kendisi ödevi yapmış üzere vazife alan öteki tüm öğrencilere karşın kendisini suçlaması(akt. Morris, 2002).

Çok genelleme.

Sırf tek bir hadisedan yola çıkarak genellemeye gitmektir. Örneğin, bireyin yaşisimığı romantik münasebetinin sonlanmasının akabinde, partnerinin olumsuz özelliklerini tüm karşı cinse genellemesi(akt. Morris, 2002).

Büyütme ve küçümseme.

Kıymetlendirme yaparken abartılı olup hadiseın değerini çarpıtmaktır. Örneğin, girdiği bir imtihanda makus not alan bir öğrencinin, kısma layık olmisimığı sonuna varması(akt. Morris, 2002).

Ferdileştirme.

Bireyin kendisiyle albüyüksı olmayan gelişmeleri kendine yönelik değerlendirmesidir. Örneğin, bir öğrencinin üniversite imtihanına gireceği yıl imtihan sisteminin değişmesini kendi şahsi şanssızlığı olduğu sonucna varması(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).

Daima ya da hiç stili düşünme.

Kişinin hayatında karşılaştığı tüm gelişmeleri iki kolay kategoriye sığdırmaya çalışmasıdır. Örneğin, bir mevzuda uygun değilsem kötüyümdür öteki bir sonuca varamam(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).

Davranışçı Görüş

Bu görüşe nazaran öğrenilmiş çaresizlik çökkünlük durumuna yol açmaktisimır. Buna nazaran kişi çocukluğundan bu yana hayatını denetim etmekte, olumsuz ve acı verici ikazcılardan kaçıp kurtulmakta başarısız olmuştur, denetim edemediği beğenilen olmayan hayat hadiseları sonucu çaresiz kalma durumu kelam mevzusudur. Bu çaresizlik depresyon gelişimine neden olmaktisimır(akt. Davison ve Neale, 2016).Özellikle reaktif depresyonun açığa çıkmasında öğrenilmiş çaresizlik görüşünün değerli bir yeri vardır(akt. Balcıoğlu, 1999).

Varoluşçu Görüş

Bu yaklaşıma nazaran insanın temel duygusu hayatın manası ve kıymetli olmisimır, depresyonu da bireyin hayatın manasını kaybetmesine bağlar. Bu görüşe nazaran depresyon tedavisi kişinin hayatında mana bulması gerekir ve bu seyahatte ona yol göstericilik yapılır(akt. Demir, 2015).

Biyolojik Görüş

Bu görüşe nazaran depresyonu kalıtım, gen etraf alakası, biyokimyasal etkenler ve nörofizyolojik çalışmalar üzere önemli bulgularla ilişkilendirmek mümkündür. Yapılan çalışmalarda çökkünlük nedeniyle sıkıntı günler geçiren hastaların birinci derece akrabalarında hastalanma riskinin iki üç kat yüksek olduğu bulunmuştur(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).

Bu patolojide tesirli olduğu düşünülen birtakım genlerden biri olan serotonin taşıyıcı genin üzerinde yapılan çalışmalarda, serotonin taşınımı düşük yeniden sahip olan ve çocukluğunda olumsuz yaşantılarla karşılaşmış bireylerin yetişkinlikte çökkünlük riskinin yüksek olduğu, yaşanan aksiliklerin şiddetinin de risk ile manalı bir alaka içinde olduğu bulunmuştur(akt. Öztürk ve Uluşahin, 2016).

Yapılan çalışmalarda norepirefrin, serotonin ve dopamin azlığının depresyonla bağlantısı ortaya çıkarılmıştır. Nöroendokrinolojik ve nörofizyolojik çalışmalar da bir grup münasebetleri açığa çıkartmıştır(akt. Balcıoğlu, 1999).

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.