enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
8,1144
EURO
9,7317
ALTIN
454,71
BIST
1.378
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
20°C
İstanbul
20°C
Sağanak Yağışlı
Perşembe Yağışlı
13°C
Cuma Parçalı Bulutlu
14°C
Cumartesi Sağanak Yağışlı
15°C
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Gelir Yönetimi Başkanlığı (GİB), ‘2019 Vergilendirme Periyodu Kurumlar Vergisi Türkiye Geneli Birinci 100 Sıralaması’nı açıkladı ...
20.02.2021 23:36
Cilt ve eklemlere yararıyla bilinen kolajen peptitler, son yıllarda gerilim, uyku bozuklukları, unutkanlık üzere birçok sıhhat sorununa ...
12.02.2021 17:12
Türkiye'de son 24 saatte 6 bin 912 kişinin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) testi müspet çıktı, 131 kişi ömrünü yitirdi, 8 bin 93 kişinin Kovid-19 ...
10.02.2021 06:00
Son devirde zarurî güncelleme kararı ile gündemden düşmeyen WhatsApp bu sefer berbat hedefli bir yazılım ile gündemde. İngiliz Express ...
01.02.2021 05:36

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren yıllık müsaade kararı! Dikkat çeken avans ayrıntısı

Milyonlarca çalışan bir yılını doldurmadan yıllık müsaade talebinde bulunup bulunamayacağını merak ediyor. Milliyet’ten Cem Kılıç merak edilen bu …

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren yıllık müsaade kararı! Dikkat çeken avans ayrıntısı
07.02.2021 08:24
0
A+
A-

Milyonlarca çalışan bir yılını doldurmadan yıllık müsaade talebinde bulunup bulunamayacağını merak ediyor. Milliyet’ten Cem Kılıç merak edilen bu soruyu tüm ayrıntıları ile ele aldı.

İŞTE CEM KILIÇ’IN O YAZISI:

Patronlar bazen yıllık müsaadeye hak kazanmamış personele avans yıllık müsaade kullandırtabilir. Lakin yıllık müsaade, bir iş sıhhati ve güvenliği tedbiridir. Bu nedenle yıllık müsaade kullanım kültürünün yerleştirilmesi, bunun nakdî alacağa dönüşmesinin lakin istisnai bir durum olduğunun vurgulanması gerekir.

Yıllık fiyatlı müsaade hakkı, İş Kanunu’nda personelin bir yıllık çalışma mühletini doldurmasına bağlanmıştır. Emekçinin çalıştığı mühletlere nazaran kullanacağı müsaade hakkı ise minimum olarak belirlenmiş, personellere bu müddetlerin üzerinde de müsaade hakkı tanınmasına imkan verilmiştir. Ayrıyeten bazen patronlar bir yılını doldurmayan çalışanlarına da avans müsaade kullandırabilmektedir. Personel patron ilgilerinde avans müsaade kullandıktan ve lakin yıllık müsaadeye hak kazanmadan çalışanın işten ayrılması yahut ortada bir muahede olmadan personelin yasal hakkından daha fazla müsaade kullanması halinde sorun çıkabilmektedir. Bugünkü yazımda emekçilerin yasal haklarının üzerinde müsaade kullanımlarında patronun bu mühletlere ilişkin fiyatı geri talep edip edemeyeceğini inceleyeceğim. Lakin öncesinde yıllık müsaadeye hak kazanma şartları…

EN AZ BİR YIL                                                                      

İş Kanunu çalışanlara işyerinde bir yılını doldurmadan yıllık müsaade kullanma hakkı tanımıyor. Personel bir yılını doldurduktan sonra ikinci yılı içinde hak kazandığı yıllık müsaadesi kanunun öngördüğü sisteme uygun biçimde kullanmak zorunda. İş Kanunu’muza nazaran; bir yıldan beş yıla kadar çalışmış personele 14 günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az çalışmış emekçiye 20 günden, on beş yıl ve daha fazla çalışmış emekçiye 26 günden az müsaade verilemez. Belirttiğimiz üzere bu mühletler minimum sürelerdir. Patron isterse maksatları tutturan personellere ek müsaade verebileceği üzere, toplu iş kontratıyla daha uzun müsaadeler belirlenebilir. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük emekçilere ise 20 günden az müsaade verilemez.

KANUNA NAZARAN…

Yıllık müsaadenin kullanımında kanun yalnızca müddetleri değil, bunların ne formda kullanılabileceğini de düzenliyor. Bütün işyerleri için öncelikli prensip hak kazanılan yıllık müsaadenin ilgili olduğu yılda kullanılması ve büsbütün tüketilmesi. Zira gaye çalışanın dinlendirilmesi olduğundan yıllık müsaadenin büsbütün kullandırılması düzenlenmiş durumda. Hatta bunu sağlamaya yönelik patrona tanınan kıymetli bir hak var, o da patronun yıllık müsaadenin tamamını kullandıracağı durumlarda, emekçiyi yıllık müsaade kullanmaya zorlayabilmesi. Yıllık müsaade bölünmeyecekse, emekçi yıllık müsaadenin ilişkin olduğu devri aşmamak kuralıyla zorla müsaadeye çıkartılabiliyor.

Bununla birlikte patron yıllık müsaadesi bölerek kullandıracaksa, personel ile hem kullanılacak periyot, hem de müddetler konusunda mutabakatı gerekiyor.

Zira yıllık müsaadenin bölünmesi tarafların mutabakatına bağlı. Yıllık müsaadenin bölünmesi de sınırsız bir hak değil, bir kesiminin kesintisiz 10 gün olarak kullandırılması mecburî. Geriye kalan müddetler bölünebiliyor.

AVANS MÜSAADE MÜMKÜN

Belirtildiği üzere kanunda belirlenen müsaade müddetlerini kullanabilmenin temel şartı o işyerinde en az bir yıldır çalışmaktır. Bazen patronlar bir yılını doldurmayan çalışanlarına da çalışan memnuniyeti ismine avans müsaade kullandırma yoluna gidebilmektedir. Patronun çalışana peşinen yani bir yılı doldurmadan yıllık müsaade vermesi mümkündür.

Bu uygulama büsbütün patronun inisiyatifinde. Münasebetiyle, patron istemezse bir yılı doldurmamış personeline müsaade vermeyebilir. Bir yılı dolmadan personeline müsaade veren patron, personeli bir yıl dolmadan işten ayrılırsa bu mühletlere ait ödediği fiyatları geri alma imkanının bulunup bulunmadığı tartışmalıdır. Yargıtay yakın tarihli verdiği bir kararında, “İşverenin çalışana kullandırdığı yıllık fiyatlı müsaadenin hak edilenden fazla olduğu öne sürülerek karşılığında mali iade talep etmenin yasal bir desteği yoktur” formunda karar kurdu. Avans müsaade de iş kontratının bir yıl dolmadan sona ermesi halinde fazladan kullanılan müsaade niteliği taşımaktadır. Karar doğrultusunda düşünüldüğünde patronların ileride hak kazanılacak müsaadeden düşürülmek kuralıyla kullandırdığı avans müsaade uygulamasından vazgeçmeleri mümkündür. Zira avans müsaade uygulamasında hedef ek bir müsaade hakkı yaratmak değil, emekçinin muhtaçlığını gözeterek hak edilecek müsaadesi muhakkak hudutlarla erken kullandırmaktır.

GERİ TALEP EDİLMESİ…

Yargıtay kararında fazladan kullandırılan müsaadenin nakdî iadesinin talep edilmesinin yasal desteği olmadığını tabir etmiştir. Bununla birlikte avans müsaade, berbata kullanılmadığı sürece temelinde çalışanın lehine olan bir uygulamadır. Bu bağlamda taraflar ortasında kurulan mukavele yahut geçerli olarak yürürlüğe konulmuş kontrat eki niteliğinde bir evrakta avans müsaade kuralları belirtilmiş, personelin bunu kabul ettiği açıkça anlaşılabiliyorsa, patronun bu evraka dayanarak emekçiden kullandırdığı avans müsaadenin erken sona erme nedeniyle karşılığının istenmesine imkan tanınması yerinde olacaktır. Bilakis bir tavır patronların bu istikamette inisiyatif kullanmalarını engelleyecektir.

MÜSAADE KULLANIM KÜLTÜRÜ

İşyerlerinin büyük bir kısmında yıllık müsaadeler birikiyor. Personel şayet yıllık müsaadelerini kullanmadan ayrılırsa birikmiş bu müsaadelerin parasını işten ayrıldığı tarihteki fiyatı üzerinden alabilir. Bu da çalışanlarda dahi yıllık müsaade kullanmama eğilimi yaratıyor. Lakin temel olan yıllık müsaadelerin hak edildiği periyottan sonraki yıl içerisinde büsbütün kullandırılmasıdır. Yıllık müsaade bir hak olduğu kadar çalışanın dinlendirilmesi açısından bir iş sıhhati ve güvenliği tedbiridir. Bu nedenle yıllık müsaade kullanım kültürünün yerleştirilmesi, bunun nakdî alacağa dönüşmesinin istisnai bir durum olduğunun vurgulanması yerinde olacaktır.

KAYNAK: NTV/PROF. DR. CEM KILIÇ
ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.